..............................................................................................Persarchief

.

boedd%20dagblad

DOOR DE REDACTIE OP 9 AUGUSTUS 2014 • ONDER BEELDENDE KUNST, DE WERKPLAATS
.
.
André De Nys, de stilte, boeddhisme en christendom

onbevangen.jpg

De Vlaamse beeldend kunstenaar André De Nijs volgde meer dan
dertig jaar geleden vijf jaar de kunstacademie Lucas Kapellen.
‘Ik leerde daar kleurenleer en compositie, maar de dingen die vandaag in
mijn atelier ontstaan zijn vooral het resultaat van “ try and error “ ,
het zijn dingen die ik niet heb meegekregen in de academie.
Een persoonlijke schildertechniek met acrylverf, op een ondergrond
van gekreukt Japans papier, het afwerken van de schilderijen met
speciale potloden waarmee je op glas kan tekenen, en zo nog meer.
Allemaal autodidactisch bijeen gesprokkeld.’

adn%20ezel


De Nijs is voorzitter van Sankova , een platform voor stiltebeleving voor de regio
Noord Antwerpen in Vlaanderen. ‘Het begon allemaal in 2011 toen ik een eerste
“ stilteplek “ mocht realiseren in het gemeentelijk park in Kapellen.
Stiltebeleving is voor mij even noodzakelijk als brood en water.
Ik denk dan aan groeien in spiritualiteit, maar ik denk vooral aan de
therapeutische aspecten in verband met geestelijke gezondheid,
zoals in relatieproblemen, gezondheidsproblemen, problemen met het werk,
met de kinderen, met…
.
Mindfulness en meditatie staan centraal in de werking van Sankova.
Het zijn gereedschappen voor mij om met mededogen de andere tegemoet te treden.
Om enkele voorbeelden te geven.
Stiltewandelingen met mindfulness-begeleiding, schrijven in stilte,
mindfulness workshops en terugkomsessies, sacrale dans en sessies
met klankschalen, – en uiteraard … kunst en cultuur kunnen een dankbaar
hulpmiddel zijn om te werken aan bewustzijnsverbreding, zowel voor de vrienden
van de stilte als voor mijzelf in mijn schildersatelier.
.
Een directe link naar een specifieke boeddhistische sangha is er momenteel niet,
maar er zijn wel contacten en praatavonden met praktiserende boeddhisten.
Vooral Thich Nath Hanh staat vandaag vooraan in mijn interesseveld.
Waarom : omdat mijn ervaring leerde dat aandachttraining een goed middel is
om positieve energie en bredere inzichten op te bouwen.

bomenplnter

" de man die bomen plantte."
.
Kunnen kunst, meditatie en verstand versmelten tot één harmonieus geheel ?
.
De wolk van niet weten, schrijven en schilderen, het zijn voor André al jaren
de dingen die zin geven aan zijn leven.
Tentoonstellen is echter nooit een prioriteit geweest.
Meer dan de helft van zijn schilderijen is nog nooit buiten de muren
van zijn atelier geweest.
André: ‘De reis is belangrijker dan de eindbestemming . Schilderen is voor mij
een zoektocht, mijn pelgrimstocht naar een eindbestemming die ik zelf
niet wil definiëren.
Stiltebeleving staat bij deze levenslange queeste centraal.
Stilte schenkt mij het vermogen om een brug te slaan tussen het zichtbare
en het onzichtbare. Je kunt bijvoorbeeld wekenlang meditatief voor één boom
gaan zitten, het beeld op je laten inwerken, en pas daarna vanuit de stroming
van het onbewuste een schilderij laten ontstaan.
Maar zo werkt het hier blijkbaar niet.’
.
André: ‘Vanuit de leegheid van gedachten kan ook een kritische zelfbevraging
groeien die kan leiden tot bewustzijnsverruiming.
En dit is een boeiende insteek die poorten opent naar mijn verbeelding.
Laat het duidelijk zijn ; het heeft niets te maken met verstandelijk inzicht!
Het gaat over groeien in het “zijn” en de bevragingen bij de lichamelijke
begrenzingen die daarbij horen.
.
Ik weet het … in het boeddhisme wordt herhaaldelijk gewaarschuwd voor
een overwaardering van het denken.
En tot op zekere hoogte wil ik daar wel in mee gaan.
Maar als westerling ben ik ook opgegroeid met ; “ ik denk, dus ik ben “
van Descartes. Laat mij mijn creatieve processen dan maar benoemen
als een samenvloeiingspunt waarin oost en west delen in één grote ervaring.
.
Als men spreekt over schilderen, dan ligt het woord “verbeelden” voor de hand.
Hierbij aansluitend zou ik een nieuw woord willen lanceren, een woord dat beter
past bij mijn schilderijen, en dat is “beeld-denken”.
Beeld-denken is een werkwoord. Denken in beelden … want daar komt het in
mijn schilderijen op neer ; nadenken over iets, en de resultaten hiervan omzetten
in beelden, los van de bestaande verwachtingspatronen.
Het is voor mij vanzelfsprekend dat tegelijk met het tableau ook een flard
poëzie ontstaat. Woord en beeld groeien naar mekaar toe …
ze zijn complementair … ze zijn Yin en Yang.

zonnelied.JPG

"zonnelied"
.
Voor mij staat kunst synoniem voor levensvitamienen die kunnen zorgen
voor groei.
Het leven is constant in evolutie en kunst is een deel van ons leven.
Dus: ook kunst staat voor evolutie.
Evolutie eerst bij het beeld-denken van de kunstenaar tijdens het
creatieve proces. Beeld-denken voor de toeschouwer achteraf betekent
dan associaties maken en inzichten verbreden.
Het enige wat je als kunstenaar van de kijker mag verwachten is de
milde open aandacht die de mindfulness vooropstelt.
Bij de aandachtige tentoonstellingsbezoeker zullen de gevoelens en
gedachten bij mijn schilderijen mondjesmaat als puzzelstukjes in het
hoofd op hun plaats vallen. En meer dan waarschijnlijk ziet de uiteindelijke
puzzel van de toeschouwer er helemaal anders uit als die van de kunstenaar.
Zo hoort het ook!
.
Kunst kan ook het “onzichtbare” zichtbaar maken.
En nu wordt het natuurlijk iets moeilijker … kunst en spiritualiteit …
ook spiritualiteit is een gegeven dat constant in evolutie is.
Alles in ’t leven is evolutie en spirituele kunst kan in beweging brengen
wat vastgeroest en onbeweegbaar geworden is.
Spiritualiteit betekent lijnen trekken naar de toekomst,
vastgeroeste lijnen openbreken, nieuwe visies openen op de werkelijkheid.
Dat is de – laat ons hopen -nooit eindigende uitdaging die ik voor mezelf
heb vooropgesteld.’
.
In het schildersatelier van André zijn vandaag twee spirituele aspecten
prominent aanwezig. Twee sterke figuren begeleiden hem tijdens zijn werk.
Naast een foto van Thich Nhat Hanh hangt een vergeelde middeleeuwse ets
met daarop Franciscus van Assisi.
Ze vormen samen zijn bron van inspiratie … hun teksten liggen her en der
verspreid tussen de tubes verf en de borstels.
De stilte in het atelier doet de rest.
.
André: ‘Hoe het groeide?
Een aantal jaren terug had ik het voorrecht om een mindfulness-workshop-reeks
te volgen bij Edel Maex in Antwerpen.
Het veranderde mijn leven !
Er groeide een klik tussen mijn christelijke achtergrond, met Franciscus van Assisi
als belangrijkste “kapstok” en de meditatieve spiritualiteit die wordt uitgestraald
vanuit het boeddhistisch centrum Plum Village en de leraar Thich Nhat Hanh,
door zijn studenten Thay genoemd , de bezieler ter plaatse.
Talrijke quotes van Thay heb ik vanaf dan altijd in mijn gedachten meegedragen.
Dit is er eentje van :
.
‘Een boom zonder wortels kan niet overleven.
Mensen kunnen alleen evenwichtig en gelukkig zijn wanneer ze stevig wortelen
in hun eigen cultuur en traditie. Je wordt geboren in een bepaalde traditie …
je wordt een boeddhist of een christen ….
Je bent vertrouwd met je eigen cultuur en waardeert de goede dingen erin.
Misschien besef je niet dat er in andere culturen en beschavingen ook
waarden zijn die belangrijk zijn voor de mensen die daarmee opgegroeid zijn.
Als je open genoeg bent zal je begrijpen dat je eigen traditie niet alle mogelijke
waarheden en waarden bevat. Je kan makkelijk vast komen te zitten in het
idee dat er geen verlossing mogelijk is buiten je eigen traditie …
Denk niet dat de kennis die je op dit ogenblik hebt de onveranderlijke
en absolute waarheid is. Wees niet bekrompen en dogmatisch.
Leer je eigen meningen los te laten zodat je open kunt staan voor de
meningen van anderen. Ik zie dit als het wezen van de beoefening van vrede.
Want wanneer we menen dat ons geloof het enige ware is, zal dat onvermijdelijk
een hoop geweld en ellende met zich meebrengen …
.
citaat uit “ Boeddha leeft, Christus leeft “ van Thich Nhat Hanh.
.
Ik lees ook de eerste merkwaardige regels vooraan in hetzelfde boek :
Toen Franciscus van Assisi eens in het hartje van de winter, vol aandacht
een amandelboom bekeek en hem vroeg “ spreek me over God “ ,
stond de boom onmiddellijk in volle bloei. Hij kwam tot leven !
.
Ook dit citaat komt van Thich Nhat Hanh.
Je zou het kunnen benoemen als de mystieke ervaring …
als de goddelijke vonk die leeft in ieder van ons …
die ons verbindt met al wat leeft in dat groot bezield geheel.
.
Met een extra citaat uit het Thomas evangelie wil ik deze mooie
gedachte versterken.
( Logion 6 ) : Jezus zei: je handelen dient in overeenstemming te zijn
met je innerlijk beleven.
.
Door bidden of door meditatie kunnen we in verbinding komen … één worden ,
met de goddelijke verbondenheid.
En Franciscus vroeg aan de boom ; spreek me over God .
En de boom stond in volle bloei, hij kwam tot leven, midden in de winter.
.
Het gaat hier onmiskenbaar over de innerlijke groei naar transcendentie …
verlichting … het gaat over die mystieke dimensie die binnen in ons leeft,
en die voorbij gaat aan tijd en ruimte.
En hier komen boeddhisme en christendom heel kort bij mekaar.
.
Meerdere wetenschappelijk onderbouwde publicaties wijzen op het feit dat
ten tijde van Christus, aan de kust van Egypte – in Alexandrië –
boeddhistische leraren zouden hebben gewoond.
Hun leerstof drong door tot in de woonzones van de Joden.
Bijvoorbeeld ook in Sepphoris, amper zes kilometer van Nazareth.
Dat Jezus kennis had van de boeddhistische leer is niet onwaarschijnlijk.
Nog enkele voorbeelden kunnen dit statement enkel maar versterken.
.
…………………..Zalig gij armen, want uwer is het Koninkrijk Gods. ( Lucas 6:20 )
.
…………………..Laten we blijmoedig leven, zonder enig bezit. ( Dhamarada 15.4 )
.
….. Huichelaar, verwijder eerst de balk uit uw oog,
….. dan kunt gij zien, hoe ge de splinter uit uw broeders oog haalt ( Lucas 6:42 )

….. Het is gemakkelijker andermans fouten te zien dan die van jezelf ( Udanavarga 27.1 )
.

aum.JPG

aum
.
Boeddhisme en christendom worden op vele plaatsen inderdaad verbonden
in één universele waarheid. Vanuit deze inspiratie ontstond ook mijn schilderij ‘AUM’.
Het AUM-teken staat in de Oosterse spiritualiteit voor de Goddelijke energie
die alles bezield, de oerkracht, de alles omvattende eenheid die met geen enkel
menselijk begrip kan omschreven worden.
In het schilderij breng ik het begrip AUM in confrontatie met drie kruiken –
de drie monotheïstische godsdiensten.
En dan gebeurt er iets in het schilderij … iets wat moeilijk te vatten is in woorden …
de rest van het verhaal laat ik over aan de kijker.
.
De verbinding tussen oost en west … ligt hier mijns inziens de basis voor een
toekomstige universele spiritualiteit?
.
Tot slot nog een denkoefening die hierbij aansluit :
het zondebesef in onze Westerse cultuur zouden we kunnen toetsen aan
de hindoe-cultuur en het wegspoelen van de zonde in de Ganges .
De Indiër kent geen erfzonde. Zonde is voor hem een vorm van onwetendheid
en onbekwaamheid. De hindoe voelt zich op dit punt een blinde en hij wil zichzelf
de ogen openen in de Ganges, om op die manier God te vinden.
Misschien moeten we ons Westers zondebesef maar eens in dit hindoeïstisch
perspectief plaatsen. Het is slechts één van de zovele “kruisbestuivingen”
die ons naar een meer vredige wereld kunnen brengen.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
.
.
.
.
Interview van Luk Vilain met André De Nys
Verschenen in het Gemeentelijk infoblad van Kapellen – editie december 2008

bib pleintje

Met een passie voor kunst

Een kunstenaar herken je aan zijn atelier. Het is een sombere novemberdag
wanneer André De Nys ons meetroont naar zijn – voor de gelegenheid netjes
opgeruimde - werkplaats. Aanleiding voor een gesprek is het project rond
de Hand Tegen Geweld, waaraan meer dan 80 gemeenten in Vlaanderen
deelnemen en waarvan de financieel analist op rust het Kapelse exemplaar
een eigen stempel gaf. Een stempel die onmiskenbaar is beïnvloed door
de filosofie van Franciscus van Assisi, ‘de man die met de vogeltjes sprak’.

Het atelier van De Nys is niet verstopt in een bouwvallig hokje in de tuin,
maar beslaat een groot deel van de eerste verdieping van zijn woning.
Het zegt iets over de plaats die zijn ‘hobby’ in zijn leven inneemt.

Toch wil De Nys zichzelf geen kunstenaar noemen.
De eerste vraag ligt voor de hand:

Wat is kunst?
André De Nys: Mijn definitie van kunst is vooral: evolutie.
Schoonheid is niet het belangrijkste, kunst moet je geest beroeren.
Als mensen naar een expositie gaan is dat vaak met in het achterhoofd
de vraag: ‘is dit werk mooi genoeg om boven mijn dressoir te hangen’.
Op die manier wordt een schilderij of een kunstwerk gereduceerd tot
pure decoratie. Als ik een tentoonstelling buitenstap, wil ik daar vooral
een gedachte van meenemen, iets dat blijft hangen.
Heeft die kunstenaar mij iets zinvol proberen te vertellen?
Als het antwoord daarop negatief is, was het wat mij betreft
geen goeie tentoonstelling.

U wordt zelf niet graag een kunstenaar genoemd.
André De Nys: Het begrip kunstenaar is bij mij al jaren vergroeid
met het commerciële aspect. Dat interesseert mij eerlijk gezegd weinig.
Kunstenaars die op die manier exposeren lopen doorgaans het gevaar
om vast te roesten en enkel nog te gaan schilderen hetgeen
het publiek vraagt, en dit ten koste van de eigen creatieve evolutie.
Er is mij al meermaals gevraagd om in een galeriecircuit te stappen
maar dat zegt mij niet veel.
Wat ik veel belangrijker vind is de act van het doen, ergens mee bezig zijn
en er over nadenken. Bij mij is een schilderij de neerslag van dat nadenken.
Het is evenveel filosofie als kunst.
Een ‘zondagsfilosoof’ noemde schilder Felix De Boeck zo iemand.
Jezelf een filosoof noemen, dat getuigt niet van veel filosofie hé (lacht).
Maar ik sluit zeker niet uit dat ik ooit nog exposeer met de schilderijen
waar Franciscus van Assisi de inspiratiebron was en nog steeds is.
Volgend jaar bestaat de kloosterorde van de Franciscanen 800 jaar, dus wie weet…
Maar eerst moet ik ‘uitgeschilderd’ zijn en een selectie kunnen maken.
Voorlopig is het belangrijker dat het project groeit en evolueert.

Vanwaar die fascinatie voor Franciscus van Assisi?
André De Nys: Die is tien jaar geleden ontstaan op vakantie in Nice.
Tegenover het Musée Matisse de Nice staat een klein museum
in Romaanse bouwstijl waar vroeger een Franciscaanse kluizenarij
gevestigd was.
Probeer het je voor te stellen: je komt uit die lichte, kleurrijke wereld
van Matisse, stapt vervolgens onder die Romaanse gewelven die je een
gevoel van geborgenheid geven om ten slotte in de kloostertuin
terecht te komen met een Italiaanse pergola en ranken vol druiventrossen.
En met een prachtig zicht op Nice en de Middellandse Zee.
Ik ben daar een halve dag blijven zitten en toen is het idee ontsproten
om iets rond Franciscus te doen.
Voor alle duidelijkheid: niet in de eerste plaats zijn religieuze overtuiging,
maar vooral zijn visie op het leven boeit me.
.
In 1219 maakte Franciscus zijn persoonlijke vredesmissie en voerde hij
gesprekken met de sultan in het Midden Oosten.
Lang niet vanzelfsprekend in de periode van de kruistochten.
Omdat ik die Franciscus-visie veel te weinig in mijn directe omgeving vond,
begon ik voor mezelf zo’n omgeving te creëren in mijn schilderijen.
Als je ze vertaalt naar de 21ste eeuw, merk je dat zijn opvattingen
brandend actueel zijn: vredesactivisme, respect voor de natuur en al wat leeft,
geweldloosheid en interreligieuze dialoog.
Ook de Hand Tegen Geweld sluit daar perfect bij aan.

Hoe komt het dat de uitvoering van dat idee, tien jaar op zich
heeft laten wachten?

André De Nys: Sinds eind jaren ‘90 liepen er zowel binnen als buiten
Kapellen een heel aantal andere kunstprojecten die ik coördineerde.
Vijftien jaar lang was ik voorzitter van KAPPA , het kunstenaarscollectief
met meer dan 150 leden uit Kapellen en de omliggende gemeenten.
We hebben met al die creativiteit ongelofelijk boeiende dingen gerealiseerd waar
vandaag nog over wordt gepraat.
Zoals bijvoorbeeld kunstproject Blokjee (1998) in een deel van de Bauwin-kazerne,
in dezelfde periode dat ook het vluchtelingencentrum werd opgestart.
.
‘Het onvervuld verlangen van de mens’ (2004) kwam naar buiten op verschillende
locaties in binnen- en buitenland.
Bij de viering van de twintigste verjaardag van onze woonwijk Haezeldonck
was er het ARTia-project (1999), waarbij sculpturen van professionele
kunstenaars in de voortuintjes van de bewoners werden geplaatst.
Vijf jaar later waren er de Haezelkrakers. Europa had z’n koeien,
Gent had z’n kabouters en onze wijk haar Haezelkrakers:
330 plaasteren eekhoorns aan huis bezorgd bij de Haezeldonckenaren.
Het was fascinerend om zien hoeveel creativiteit die beestjes losmaakten
bij de bewoners. Niemand zat toen ’s avonds nog voor zijn tv,
iedereen ‘bekunstelde’ zijn eekhoorn, buren leerden elkaar beter kennen
en gingen actief nadenken over kunst.
.
Heel mijn leven lang ben ik al promotor van de creativiteit,
maar dit vond ik echt wel sterk.
Al die dingen heb ik heel graag gedaan, maar de artistieke leiding
van zo één project vraagt al gauw meer dan een jaar van je leven,
wil je het een beetje professioneel aanpakken.
Vandaar dus dat Franciscus van Assisi zo lang op de achtergrond bleef sluimeren.
.
In augustus 2006 werd er leukemie bij me vastgesteld.
Vervolgens heb ik zes maanden als een natte dweil in Stuivenberg gelegen.
Na mijn behandeling was het voor mij duidelijk dat die onstuimige jaren
beter plaats zouden maken voor verstilling, met Franciscus van Assisi
als kapstok voor mijn creativiteit.

Uw ziekte heeft ongetwijfeld ook een invloed gehad op uw werk?
André De Nys: Aanvankelijk was het mijn overtuiging dat je de natuur
altijd het laatste woord moet geven. Maar toen ik daar aan de baxters lag
in mijn ziekenbed dacht ik bij mezelf: ‘De Nys, ni goe bezig hé maat’.
.
Had ik toen de natuur zijn gangen laten gaan dan had ik hier nu niet gezeten.
Ik heb mijn visie moeten bijstellen: de mens is ongetwijfeld op de wereld gezet
om de natuurlijke evoluties bij te sturen, maar hij moet niet proberen
om God te evenaren. Hij mag zich niet vergalopperen in hoogmoed.
Dan zit je ondermeer bij ethische kwesties als clonen en abortus.
Ik vind niet dat een kunstenaar daar een antwoord op moet geven,
maar hij kan het wel op zijn manier in vraag stellen.
Dat heb ik gedaan met een installatie dit voorjaar in het
fort van Stabroek (Orpheus & Eurydice ).
Die installatie en het Franciscus-project heb ik, tijdens mijn verblijf
in Stuivenberg, als doel gesteld. Dat wou ik gaan doen als ik het ziekenhuis uitkwam!
Een mens moet zich een doel stellen in z’n leven, zeker in zo’n toestand.
Dat heeft me enorm geholpen om effectief uit dat ongelofelijk diepe
gat te geraken, daar ben ik van overtuigd.

Sinds uw pensioen bent u ook de drijvende kracht achter
de leesgroep A Capella.
Is literatuur een belangrijke inspiratiebron voor creativiteit?

André De Nys: Bij mij wel ja. Praktisch alles wat ik maak vind zijn
oorsprong in de literatuur. Je mag niet de pretentie hebben om de waarheid
in pacht te hebben. Er zijn zoveel knappe koppen, veel slimmer dan ik,
die alles beter kunnen verwoorden en er dieper over nadenken.
.
Ik vertrek voor iets wat ik schrijf of schilder liever vanuit de boeken van
Fernando Pessoa of Gerard Bodifée, dan dat ik zelf het warm water
opnieuw moet uitvinden.
Inzichten verwerven is trouwens ook de bedoeling van A Capella:
iedereen vertelt zijn persoonlijke leeservaringen over een vooropgesteld
boek en iedereen gaat met verrijkte inzichten naar huis.
Geregeld komt er iemand van de groep aan tafel met een negatieve beoordeling
over een roman. En waarom ook niet? Met boeken gaat het immers net als
met mensen. Je moet elkaar op het juiste moment ontmoeten.
Als diezelfde teleurgestelde lezer na de bespreking naar huis gaat met
de intentie om het boek te herlezen, dan ben ik ervan overtuigd dat
we goed bezig zijn. Het zou mooi zijn mocht het met de andere dingen
in het leven ook zo gaan: luisteren naar elkaar en pas daarna,
met respect voor de anderen, je persoonlijke conclusies trekken.

.
.
.++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
.
.
Persbericht 16 april 2009 : Kapelse kunst in Ieper

ieper1
ieper2

.
Nog tot 26 april 2009 worden in de Lakenhallen te Ieper, met tientallen
buitenmaats grote handen symbolisch alle vormen van geweld op een
vreedzame manier in de kiem gesmoord.
.
91 Vlaamse burgemeesters kregen op verzoek een plaasteren hand
toegewezen en hiermee onderschreven ze het initiatief om in hun
gemeente extra aandacht te geven om agressief gedrag aan banden te leggen.
.
Wnd burgemeester Luc Janssens vroeg aan André De Nys om de Kapelse
hand een artistiek accent te geven.
Het werd de hand van Franciscus van Assisi en ze vormt nu een
kleurrijke schakel in de vredelievende handen-ketting in Ieper.
.
En gaan we met een gipsen hand de wereld redden, hoor ik U al zeggen.
Goede intenties en een brede sensibilisering zijn alvast een stap
in de goede richting !

.

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
.
.
…………………Toespraak van André De Nys - persconferentie in Beukenhof op 22 september 2008…………….

pax janssens schild

………………………………………………..Kapelse burgemeester tegen geweld !…………………………………………….

Jammer genoeg is geweld niet meer weg te denken in onze samenleving.
En omdat burgemeesters de beleidsmensen zijn die het dichts bij het volk staan,
werd door de Merelbeekse kunstenaar Enca Caen aan alle Vlaamse burgervaders
gevraagd om “ de hand tegen alle vormen van geweld “ te aanvaarden.
Door deze hand in ontvangst te nemen maakt de burgemeester een statement
om zich in zijn gemeente te verzetten tegen iedere vorm van geweld.
Het is een initiatief dat in gans Vlaanderen leeft en dat opgebouwd werd
rond de hand die, symbolisch dan, geweld tegenhoudt.
80 gipsen handen werden bezorgd aan evenveel burgemeesters
van de gemeenten en steden. Op zijn beurt zocht elke burgemeester
een kunstenaar uit zijn regio die de hand artistiek “ bekunsteld “ .

Ook Kapellen sloot zich aan en breekt een lans tegen alle vormen van geweld.
Wnd burgemeester Luc Janssens vroeg aan kunstenaar André De Nys
om de Kapelse hand een eigen karakter te geven.
Het eindresultaat wordt op een openbare plaats in de gemeente tentoon
gesteld, en in het voorjaar 2009 worden alle handen verzameld zodat ze
samen een ketting kunnen vormen die zal opgesteld worden in de lakenhalle
van de vredesstad Ieper.

basishand

De Kapelse hand vond haar inspiratie bij de vredesactivist
avant-la-lettre ; Franciscus van Assisi.
Telkens de naam van de heilige ergens valt, dan evolueert het
gesprek steevast richting godsdienst.
Franciscus was inderdaad een religieus geïnspireerde persoonlijkheid,
maar zijn geschiedkundige waarde wordt meestal zwaar onderschat.
Daarom werd het cultuurfenomeen Franciscus het vertrekpunt
om de Kapelse hand tegen alle vormen van geweld een artistieke toets te geven.
.
Franciscus was een anarchist met een uitgesproken visie over de samenleving,
die lijnrecht stond tegenover de gangbare structuren.
Hij trok meermaals van leer tegen vroeg middeleeuwse slavernij met
landheren en lijfeigenen. Macht en onderdrukking stonden niet in zijn woordenboek.

Voor hem waren alle mensen evenwaardig, ongeacht hun culturele achtergrond.
De manier waarop hij een interculturele dialoog op gang trachtte te brengen kan
hier als voorbeeld gesteld worden.
Te midden van de woelige kruistochten ( 1096 – 1270 ) , en in strijd met de
Pauselijke ordonanties trok Franciscus in 1219 naar de sultan,
om de aan de orde zijnde meningsverschillen niet uit te vechten
maar uit te praten … zonder geweld … zonder machtsvertoon.
.
De samenleving waar hij voor stond moest gebouwd worden op respect,
liefde en verdraagzaamheid. En wat zien we ; vandaag is er nog niet veel
veranderd ten overstaan van 800 jaar geleden ;
de interculturele dialoog is nog steeds een hot item.
Macht, bezitsdrang en egocentrisme verzieken nog steeds onze Westerse samenleving.
Geweld eist iedere dag schreeuwend onze aandacht op.
Niet alleen in verre conflictregio’s die we op televisie te zien krijgen,
maar ook in onze directe omgeving : straatcriminaliteit, pesterijen op school,
fysiek en verbaal geweld in vele huiskamers, en ga zo maar door.
.
Maar laten we nog even terug naar Franciscus van Assisi, de man die ook
boeiende gesprekken kon voeren met de vogeltjes.
Misschien is het slechts een plezante legende, maar ze staat in elk geval
symbool voor een nieuwe visie. Voor het eerst in onze Westerse geschiedenis
plaats de mens (Franciscus van Assisi) zich niet boven, maar IN de natuur.
In de 13e eeuw groeit het besef dat de mens deel uitmaakt
van de kringloop van het leven, waarin alles met alles verbonden is,
waarin alles van alles afhankelijk is.
.
Terug naar vandaag ! Is onze grenzeloze roofbouw op fossiele brandstoffen
dan geen geweld ?
Is de opwarming van de aarde niet het gevolg van het geweld dat
wij ontplooien tegenover de natuur ?
De mens staat nog steeds BOVEN de natuur, tenminste dat denkt hij.
De houding van de mens in de 21e eeuw en zijn geweld tegen de natuur
is dringend aan herziening toe, net zoals Franciscus 800 jaar geleden dacht.
.
Respect en verbondenheid met al wat leeft kan en MOET onze toekomst
radicaal vernieuwen ! En dat noemt men Franciscaans denken.
En daarom is de anti-geweld-hand van Kapellen gestoffeerd met
Franciscaanse symbolen.
De vogeltjes van Franciscus staan voor onschuld en kwetsbaarheid.
Zij moeten beschermd worden tegen geweld.
Het geweld dat de vernietiging van de natuur in de hand werkt.

“Pax et bonum” was een one-liner in de 13e eeuw.
Telkens Franciscus of iemand van zijn volgelingen ergens binnen kwam,
klonk de spreuk “ Pax et bonum” , vrede en alle goeds.
Vandaag nog steeds wordt de spreuk aangebracht op keramische tegels,
kleine glasramen en andere prularia die er een souvenir bij uitstek
van maken voor iedereen die Assisi bezoekt.

Aan de vinger werd een ring geboetseerd, met daaraan een Tau-teken,
het logo dat Franciscus overal achterliet op stadsmuren, in kluizenarijen, enz.
Hij plaatste het teken ook bij wijze van handtekening onder zijn briefwisseling.
Het Tau staat voor zijn vredelievende levenshouding.
Vele mensen die vandaag geïnspireerd worden door de Franciscaanse levensvisie,
dragen een Tau in olijfboomhout op de borst als symbool voor de vrede.
.
De hand is geschilderd in geel en blauw, de kleuren van de gemeente Kapellen.
Ze houdt symbolisch alle vormen van geweld tegen.
Aan de achterkant van de arm werd het wapenschild van Kapellen aangebracht,
als bewijs dat burgemeester Luc Janssens en zijn beleidsploeg,
achter de hierboven vermelde vredelievende ideeën staan.
Het gemeentebestuur wil op deze manier haar steentje bijdragen aan
een hoopvolle toekomst.

En gaan we met een gipsen hand de wereld redden, hoor ik U al zeggen.
Kunst kan inderdaad niet de wereld redden!
Maar de goede intenties en een brede sensibilisering laten ons op zijn minst
even dromen van een samenleving zonder agressie.
We moeten toch ergens beginnen ! ! ! Of niet soms ???

André De Nys – 22 september 2008.
.
.
.

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License